Nieuwe machineverordening 2027: dit verandert er voor de bouw
Op 20 januari 2027 neemt de Machineverordening (EU) 2023/1230 de plaats in van de machinerichtlijn 2006/42/EG. Daarmee worden de regels voor het ontwerpen, in de handel brengen en aanpassen van machines eenduidiger en op een aantal punten strenger. Fabrikanten en importeurs merken de gevolgen het eerst, maar ook voor aannemers, verhuurders en andere gebruikers van bouwmachines is het goed om te weten wat er verandert.
Van machinerichtlijn naar machineverordening
Sinds 2006 vormt de machinerichtlijn de basis voor veilige machines in Europa. Een richtlijn moet eerst in nationale wetgeving worden omgezet, wat leidde tot kleine verschillen tussen Europese landen. Een verordening geldt rechtstreeks in alle lidstaten, waardoor de regels duidelijker worden en de handel binnen Europa eerlijker. Een overgangsperiode waarin beide regelingen naast elkaar bestaan, is er niet. Vanaf 20 januari 2027 geldt uitsluitend de verordening.
Wat is er nieuw?
Veel uitgangspunten blijven gelijk. Volgens brancheorganisatie FME zijn er wel een aantal wijzigingen doorgevoerd, maar blijven veel principes uit de machinerichtlijn onveranderd. De grootste vernieuwing zit in digitalisering. Machines moeten voldoende beschermd zijn tegen ongeoorloofde beïnvloeding van veiligheidsfuncties, software en gegevens. Daarnaast bevat de verordening bepalingen voor kunstmatige intelligentie in veiligheidsfuncties en eisen voor autonome en op afstand bestuurde machines.
Ook de documentatie verandert. Een digitale gebruiksaanwijzing wordt toegestaan, maar vraagt de gebruiker bij aankoop om een papieren versie, dan levert de fabrikant die kosteloos binnen een maand. Op de EU-conformiteitsverklaring moeten toegepaste normen voortaan met datum worden vermeld, net als de gevolgde beoordelingsmodule.
Wat betekent dit voor bestaande bouwmachines?
Voor machines die al op de bouwplaats staan, verandert weinig. Machines die vóór 20 januari 2027 volgens de machinerichtlijn op de markt zijn gebracht, hoeven niet opnieuw beoordeeld te worden. Bepalend is het moment van eerste beschikbaarstelling op de Europese markt, wat niet gelijk hoeft te vallen met de fysieke levering.
Een belangrijk aandachtspunt is het aanpassen van machines. Ontstaan er door een wijziging nieuwe risico’s of worden bestaande risico’s groter, dan is sprake van een substantiële wijziging. In dat geval zijn een nieuwe conformiteitsbeoordeling en CE-markering nodig, en kan degene die de wijziging uitvoert de rol van fabrikant krijgen. Voor bedrijven die zelf materieel ombouwen of combineren, is dat een punt om scherp op te letten.
Aandachtspunten bij aanschaf vanaf 2027
Nieuwe machines die na de ingangsdatum op de markt komen, moeten aan de Machineverordening voldoen. Importeurs en distributeurs zijn er verantwoordelijk voor dat het product voldoet, en controleren onder meer de CE-markering, de conformiteitsverklaring en de instructies. Bij de aanschaf van een bouwmachine loont het dus om bij de leverancier na te vragen hoe de overgang is geregeld. Op een aantal punten is nog niet alles duidelijk: deze zomer was nog niet bekend welke normen per 20 januari 2027 onder de verordening geharmoniseerd zijn.
Duidelijkere regels, maar hetzelfde doel
De machineverordening 2027 brengt vooral meer eenheid en sluit aan op de digitale ontwikkeling van machines. Het doel blijft ongewijzigd: veilig werken met betrouwbaar materieel. Als fabrikant en importeur heeft Bouwma zelf ook met de nieuwe regels te maken en volgt de ontwikkelingen nauwgezet. Of het nu gaat om het kopen of huren van bouwmachines zoals bouwkranen en bouwliften, Bouwma denkt mee over de juiste machine en verzorgt transport, montage, onderhoud en periodieke keuringen, zodat uw materieel ook onder de nieuwe regels inzetbaar blijft.
Bronnen:
